Euskal Autonomia Elkarteko hainbat herritatik Nafarroako Foru Erkidegoko herri anitzetara bidaiatzea Espainiatik Euskal Herrira bidaiatzea dela konturatu da adiskide katalandar bat. Berriketa polit jostalaria izan dugu, Borgoniako ardo zuria eskuetan, eta agian ardoagatik izan da bereziki polit jostalaria. Aizue, esan dit, zuek kristoren problema duzue, ez soilik politikoa, ezpada kulturala, ze hor zehar pais baskoaz berbetan dabiltza beren burua baskotzat duten asko eta eskubide politikoak ukatzen zaizkien askoren laurdena ere ez dute euskal adierarik.
Zuek ere, esan diot, antzekorik baduzue, ze Bartzelonan auzo batetik bestera pasatzea Marokotik Kataluniara pasatzearen modukoa da. Kontua da, esan dit, gure kasuan marokoar asko, gazteak batik bat, hurbilago daudela katalan izatetik espainiar izatetik baino.
Zer esan nahi duzu, galdetu diot, gureetako asko espainiar izatetik hurbilago daudela, euskal izatetik baino? Jakina, erantzun dit, hain zuzen ere ez dira euskaldunak, baskoak baino, eta asko jota administratiboki euskal herritarrak direla esan daiteke, baina ez eurek esanda, euskal hiztunek kalifikatuta baino, eurek basko berba demonioarekin jarraituko dute eta. Bitxiki, aipatu diot, basko berba delarik euskal berba ez den berba. Akerraren adar okerrak, erantzun dit. Hitz jolasa izan da, bai, azaldu diot, baina adiera hori badakizu frantsesetik datorkiola gaztelerari, eta nahiko berria dela gainera, eta noski, euskaraz ez du tradiziorik. Hala ere, esan dit, baskoz josita duzue pais baskoa.
Euskal abizeneko baskoz josita Euskal Herria, zehaztu diot. Bati entzun nion nahiago zuela goardia zibil euskaldunak politiko erdaldunak baino, esan dit. Nik beste bati entzun nion nahiago zuela Euskal Herria etorkin euskaldunez betea egotea kartel elebidunez beteriko Erdal Herrian bizitzea baino. Hainbesterako al da?, galdetu dit. Ez dudarik egin, ametitu dut, esan bailiteke toki askotan euskara galdurik dela, mundu pribatuan baino ez baita erabiltzen.
Eta elkarrizketa guti goiti beheiti horrelaxe joan zen, Borgoniako ardo zuria lagun. Ni ez nengoen triste, laster Nafarroako herri eder batera bainindoan, Euskal Herrira. |